Tôi thuê người khảo sát thì được kết luận là nước thải từ đường ống của một nhà phía sau rò rỉ, hoặc họ lắp sai hướng thoát.
Tôi gõ cửa từng nhà để đề nghị cùng kiểm tra, nhưng không ai nhận. Họ còn bảo: "Có bằng chứng là nhà nào thì tự đi mà làm đơn, đừng lôi chúng tôi vào".
Tôi không thể tự ý phá tường họ để kiểm tra mà cũng không đủ chi phí để thuê chuyên gia đo đạc từng hộ. Trong khi đó, mảng tường sau nhà tôi ngày càng ẩm, bong tróc lớp sơn, ảnh hưởng đến sức khỏe con nhỏ.
Tôi có thể yêu cầu chính quyền can thiệp để buộc các hộ phải hợp tác kiểm tra không? Nếu họ cố tình né tránh, tôi có quyền yêu cầu giám định kỹ thuật hay khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại không?
Trường hợp này nên giải quyết theo hướng dân sự, hành chính, hay phải mời cơ quan chuyên môn nào vào cuộc? Tôi mong được hướng dẫn và xin chân thành cảm ơn!
Độc giả Kiến An
Luật sư tư vấn:
Vấn đề bạn nêu cũng là tình trạng chung khá phổ biến do việc xây dựng trước đây không đạt chuẩn hoặc các công trình đã quá niên hạn sử dụng, nhà ở riêng lẻ nhưng xây tường chung hoặc tường riêng liền nhau dẫn đến thấm nước các công trình liền kề nếu bị rò rỉ nước.
Theo Điều 251 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu nhà, công trình có nghĩa vụ xây cống ngầm hoặc rãnh thoát để đưa nước thải ra nơi quy định, không được để nước thải chảy tràn sang bất động sản liền kề. Nếu hàng xóm để nước thải hoặc bất kỳ nguồn nước nào khác rò rỉ sang nhà bạn gây thấm dột, ẩm mốc, ô nhiễm, ảnh hưởng đến sinh hoạt thì phải có biện pháp khắc phục.
Điều 605 Bộ luật này quy định chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc xác định nguyên nhân trong trường hợp bạn nêu không đơn giản bởi có nhiều công trình của nhiều chủ sở hữu liền kề. Việc tìm nguyên nhân phải do người có chuyên môn và thiết bị phù hợp thực hiện.
Trên phương diện pháp lý, dù bạn gửi đơn đến Ủy ban hay khởi kiện vụ án dân sự tại tòa án thì bạn đều có nghĩa vụ chứng minh lỗi của bị đơn với các bằng chứng cụ thể (người gây thiệt hại cho bạn) chứ bạn không thể gửi đơn mà không ghi đích danh một cá nhân nào vi phạm cũng như lỗi của họ. Do vậy, việc tìm ra nguyên nhân là yếu tố cốt lõi để giải quyết vụ việc bằng con đường pháp lý.
Từ những phân tích nêu trên, chúng tôi cho rằng bạn cần thực hiện một số việc sau:
- Kiên trì trao đổi với các hộ liền kề để tìm phương hướng giải quyết, nói rõ các thiệt hại về vật chất, sức khỏe mà gia đình bạn đang gặp phải để hàng xóm có sự cảm thông. Bạn phải chi trả mọi chi phí liên quan đến việc truy tìm nguyên nhân. Sau khi tìm ra nguyên nhân thì hai bên bàn bạc cách khắc phục cũng như chi phí khắc phục.
- Nhờ chuyên gia có chuyên môn và máy móc hiện đại để truy tìm chính xác nguồn nước bị rò rỉ.
- Ốp gạch men phần tường bị thấm (đây là giải pháp được nhiều người lựa chọn hiện nay) tuy không giải quyết tận gốc vấn đề nhưng trong nhiều trường hợp lại là giải pháp khả thi nhất.
Trường hợp không thể thực hiện các giải pháp trên thì bạn có thể gửi đơn đến UBND phường sở tại hoặc khởi kiện vụ án dân sự tại tòa án nơi bạn sinh sống. Việc đưa vụ án ra tòa mất khá nhiều thời gian và công sức và cũng không chắc chắn một kết quả cụ thể nào. Mặt khác, bạn cũng cần lưu tâm đến các yếu tố trở ngại mà chúng tôi đã phân tích ở phần trên để có quyết định phù hợp.
Luật sư Nguyễn Thị Phương Hoa
Công ty Luật Bảo An, Hà Nội