Theo thỏa thuận, 1/3 tiền còn lại sẽ thanh toán khi công chứng hợp đồng và làm thủ tục sang tên sổ đỏ. Do cả hai đều bận cuối năm nên việc này chưa thực hiện.
Cuối năm vừa rồi, chủ đất đột ngột qua đời. Con trai ông là người đang quản lý giấy tờ đất đai của gia đình. Tôi dự định tang gia bên đó ổn định xong sẽ trao đổi việc tiếp tục hoàn tất thủ tục chuyển nhượng, làm sang tên theo đúng quy định.
Nhưng tôi lo ngại nếu gia đình đó không đồng ý, hoặc cho rằng giấy mua bán viết tay không có giá trị pháp lý thì sao?
Bạn tôi nói rằng khi chủ đất đã mất thì tài sản thuộc về những người thừa kế nên việc chuyển nhượng sẽ phức tạp hơn nhiều.
Xin hỏi trong trường hợp đã có giấy viết tay mua bán đất và đã giao một phần tiền nhưng chưa công chứng, sang tên mà người bán đã qua đời, giao dịch đó có được pháp luật công nhận không?
Tôi có thể yêu cầu con trai hoặc những người thừa kế của ông ấy tiếp tục thực hiện việc chuyển nhượng hay không? Nếu họ không hợp tác, tôi nên làm gì để đảm bảo quyền lợi của mình?
Độc giả Đinh Thuận
Luật sư tư vấn:
Theo quy định của Luật Đất đai và Luật Công chứng, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bắt buộc phải được công chứng, chứng thực bởi cơ quan có thẩm quyền. Việc chuyển nhượng bằng giấy viết tay được coi là vi phạm về hình thức và có thể bị vô hiệu trong trường hợp có tranh chấp.
Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 129 Bộ luật Dân sự giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực về hình thức thì vô hiệu, trừ trường hợp sau:
1. Giao dịch dân sự đã được xác lập theo quy định phải bằng văn bản nhưng văn bản không đúng quy định của luật mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó;
2. Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực.
Như vậy, trường hợp bạn nêu hợp đồng chuyển nhượng (viết tay) có thể được pháp luật công nhận hiệu lực. Theo đó, các bên liên quan có nghĩa vụ tiếp tục thực hiện các điều khoản hợp đồng và các quy định của pháp luật để hoàn tất việc chuyển nhượng.
Từ các quy định nói trên, bạn cần thỏa thuận với bên bán về việc họ phải tiến hành việc khai nhận thừa kế trong một khoảng thời gian nhất định và sau khi tài sản đã đứng tên những người được hưởng thừa kế thì những người này có trách nhiệm thực hiện các thủ tục pháp lý để sang tên phần đất mà cha của họ đã chuyển nhượng cho bạn.
Bạn có thể hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ chi phí khai nhận thừa kế, chuyển nhượng để công việc được thuận lợi.
Trường hợp họ không hợp tác hoặc cố tình không thực hiện các công việc đã thỏa thuận thì bạn có quyền khởi kiện yêu cầu tòa án nhân dân có thẩm quyền nơi có đất giải quyết tranh chấp.
Bạn cần giao nộp cho tòa án các giấy tờ, tài liệu để chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.
Luật sư Vũ Tiến Vinh
Công ty Luật Bảo An, Hà Nội
